TEKNOLOJİ VE ÇOCUK

TEKNOLOJİ VE ÇOCUK

Şüphesiz çocuklarımızın içinde bulunduğu zaman, teknoloji ve bilimin en iyi şekilde geliştiği ve hayatımızın her yerine ulaştığı bir yaşam şekli olmuştur. Bilimin ve teknolojinin ürettiği birçok materyali takip etmek, haber almak ve incelemek konusunda ciddi bir hızla yarışmaktayız. Çocuklarımızın bu yaşam standartları içerisinde bilim ve teknolojiyi en iyi nasıl kullanması gerektiği hakkında çeşitli görüşler bulunmaktadır.

Anne-babaların çocukları için her zaman en iyiyi istediğini ve bunu sağlama çabası içerisinde olduklarını yaşamın her anında görmekteyiz. Bunu yaparken çocuklarımızın bilim ve teknolojiyi gelişimlerini destekleyecek şekilde, dengeli olarak sağlamaları gerekmektedir. Yıllar önce sadece Televizyon ve bilgisayarın olumlu-olumsuz etkileri çok tartışılmıştı. Şu anda ise dijital yaşamın içinde olan cep telefonu, tablet, netbook, notebook, bilgisayar vb. tüm teknolojik ürünlerinin çocuklar farkındalar ve inceleme ihtiyaçları bulunmaktadır.

Bu noktada aslında onlara denetimli ve faydalı olacak şekilde, zaman sınırlaması içerisinde, anne-babaların seçerek karar verdikleri, çocukların gelişimlerine ve yaşlarına uygun belgesel, video, oyunlar, çizgi filmler çocukların gelişimini olumlu etkiler. Örneğin; Yabancı dil öğrenme konusunda araştırmalar gösteriyor ki “Dinleme Dili” ve “Konuşma Dili”’ni en iyi öğreten ve katkı sağlayan aktivitelerden biri videodur.

Bunun dışında çocuklarımızın toplu yaşam içinde sosyalleşebilmeleri için ortak değerlere, ortak alışkanlıklara ve ortak yaşantılara ihtiyaçları vardır. İzledikleri çizgi filmlerin kahramanlarını birbirlerine anlatmaları, o kahramanların yaşadıkları olayların neler olduğunu algılamaları ve bir problem durumunu fark edip nasıl çözeceklerini tartışmaları son derece önemlidir. Burada dikkatlerini belli bir süre yoğunlaştırarak izlediklerini anlamaları, anladıklarını anlatmaları, anlattıklarının içindeki problem durumunu tespit edip çeşitli önerilerde bulunmaları Bilişsel Gelişimlerini ciddi anlamda destekler.

Ayrıca arkadaşlarıyla karşılıklı iletişim kurma ihtiyaçları olur, bu da Sosyal ve Dil Gelişimlerini önemli bir şekilde etkiler.

Teknolojik ürünlerle çocuklarımızın ilgilenmesi son derece olumlu ve önemli bir gelişim sürecidir. Ancak bunun olumlu bir şekilde devamını sağlamak Anne-Babaların net bir şekilde kurallarını uygulamaları ile olacaktır. Profesyonel yaşamda tüm Eğitimciler, Pedagog ve Psikologlar süre konusunda hemfikirdir. Günde en fazla iki kez ve 20 DAKİKALIK seçilen birer video yetişkin eşliğinde izlenebilir. İzlemenin temsilcisi olarak TELEVİZYON’u kabul edersek. Bu konuda aşağıdaki televizyon ile ilgili yazıyı sizlerle paylaşmak yerinde olacaktır.

‘İletişim, bir bilginin, bir görüşün ya da bir davranışın yayınlanması süreci olarak tanımlanmaktadır. Televizyonun önde gelen işlevleri arasında eğlendirici ve öğretici nitelikleri sayılabilir. Bunun yanında televizyon, bireylerin kendilerini tanıyabilmelerine, kişiliklerini geliştirebilmelerine ortam hazırlayan, zaman zaman onlara düşünme ve eleştirme fırsatı veren önemli bir aygıttır.

TV görsel ve işitsel duyulara yönelik etkili bir kitle iletişim aracı olması nedeniyle olumlu hizmetlerinin yanı sıra iyi değerlendirilmediği takdirde olumsuz sonuçlara da neden olmaktadır. TV olumlu bir uyarım kaynağı olmasının yanında, aile içi ve dışı toplumsal etkileşimi en alt düzeye indirdiğinden, çocuğun sosyal gelişmesine olumsuz etkisi vardır.

İlk çocukluk dönemlerinden itibaren çocuklar, kendilerine model olarak seçtikleri TV’deki dizi kahramanlarının özelliklerini, günlük yaşamlarına ve oyunlarına yansıtmaya başlarlar. Olumsuz uyarımlar içeren bir TV filmi çocuğu saldırganlığa iten çeşitli etkenlerden belki de en güçlüsü ve yaygınıdır. Ancak çocuğun etkilenmesinde kişilik özellikleriyle yakın çevre faktörlerinin rolü büyük olmaktadır.’

(Prof. Dr. Haluk Yavuzer; Çocuk Psikolojisi Kitabı; Remzi Kitabevi; Oyun ve Çocukta İlgiler Bölümü)

         Aile tarafından sınırlama getirilmeden izleme alışkanlığı geliştiren çocukların sosyal ortamlardaki aktif durumu kişilik özelliklerine göre saldırganlık ve içe kapanıklık olarak gözlenebilmektedir. Bu konuda yetişkinlerin bir problemi çözmekten kaçınmak yerine problemi tanımlaması, bunun için bir çözüm üretmesi ve çocuğuyla sağlıklı bir şekilde karar verebilmesi önemlidir.

Örneğin; Film izlemeden önce filmden sonra ne yapacağınızı planlamanız çocuğunuzun itirazını önlemek için önlem olacaktır. Ayrıca filmin bitimine yakın ‘Aliciğim Filmin bitmesine az kaldı, 5 dakika sonra bitecek. Beraber resim yapacaktık, ben heyecanla filmin bitmesini bekliyorum.’ gibi bir hatırlatma ile çocuğunuzun duygularını hazırlamış olursunuz. Sonrasında film bittiğinde ağlama tepkisi gözlüyorsanız. (Kaldı ki tüm çocuklar anne-babalarını duygusal olarak en iyi etkileyecek davranışın AĞLAMA olduğunu çok iyi bilirler.) Öncelikle Yetişkin olarak içinizden gelen “Yazık çocuğu ağlatma, demek ki çok istiyor. Birazcık daha izlesin, ne olacak canım! Aman, eyvah nasıl susturacağım! Problem yaşamaktan sıkıldım, bu duygudan nefret ediyorum. Şimdi susturmayla uğraşmaktansa açayım izlesin 1-2 saat. Bir kere izlemesinden bir şey olmaz!” gibi duygular içeren sesi söküp atmalısınız.

Çocuğunuzun sağlıklı bir birey olması için mantıklı ve profesyonel bir kararlılıkla ona ‘Aliciğim sana film başlamadan önce 20 dakika izleyebileceğini anlatmıştım. Oyuncakların, kitapların ve ben seninle oyun oynamak için sabırsızlanıyoruz. Filmden sonra birlikte izlediklerimizi çizecektik hatırlıyor musun? Hani bir tane Maymun vardı ya, komik maymun. Onu çizelim duvara asalım. Ne dersin? Ne diyordu öyle uuu aaa uuuu aaa!’ gibi bir yaklaşımla kontrolü daha kolay sağlayacağınız bir ortam yaratmış olacaksınız.

         Hayatımızda var olan her materyalin, her insanın, her düşüncenin ve aklımıza gelen herşeyin olumlu ve olumsuz yanları mutlaka vardır. Önemli olan hayatımızdakilerden kendimiz için yararlı olacakları tespit edip faydalanmak, önlemler alarak yaşanacak olumsuzlukları engellemektir.

En önemlisi de bunları çocuklarımıza doğru bir şekilde aktarmaktır.

Küçük Melekler Anaokulu Müdürü

Tuğçe Yorulmazlar

Makaleler